Hronika

Džihadisti u Crnoj Gori i dalje na radaru

Pad posljednjeg uporišta Islamske države u Siriji otvorio je mnoga pitanja uključujući i sudbinu stranih boraca koji su se pridružili IS prethodnih godina. Značajan broj njih stigao je tamo sa Balkana, a iako najmanja od država regiona, i Crnu Goru je zahvatio ovaj “virus radikalizma”, piše Dojče vele.

U prethodnih šest godina, šestoro crnogorskih građana poginulo je na ratištu u Siriji a još devetoro, uključujući i dvoje djece, su na područjima gdje se kriju pripadnici razbijene Islamske države. Ukupno su do kraja prošle godine u Siriju otišla 23 crnogorska građanina i to 18 muškaraca i pet žena, koji su sa sobom poveli troje djece. Ipak, bezbjednosne službe nisu registrovale odlaske još od kraja 2015. godine.

“U odnosu na zemlje regiona Crna Gora je najmanje pogođena ovom pojavom, ali puno radi u dijelu prevencije, deradikalizacije, reintegracije, resocijalizacije, praćenja i represije”, kaže za Dojče vele Dragan Pejanović, nacionalni koordinator za borbu protiv nasilnog ekstremizma.

Korijeni radikalizma

Anđelija Kovačević Lučić iz nevladine organizacije Forum MNE, koja se bavi prevencijom nasilnog ekstremizma, kaže da, iako se smatra da u regionu Zapadnog Balkana Crna Gora spada u grupu manje ugroženih zemalja, nije zanemarljiva brojka od 23 strana borca u Siriji i pet koliko je otišlo u Istočnu Ukrajinu.

“Izostanak pravovremene reakcije i interesa javnosti kao i nadležnih institucija na početku rezultirao je malim brojem dostupnih istraživanja koja se bave pokretačima radikalizacije koja vodi ka nasilnom ekstremizmu u Crnoj Gori”, kaže ona za Dojče vele.

Kao i u drugim državama, ni u Crnoj Gori ne postoji jedinstven profil radikalizovane osobe i uglavnom je riječ o kombinaciji više faktora. Kovačević Lučić objašnjava da njihove analize ukazuju da je jedan od faktora loš socijalni položaj odnosno osjećaj nezadovoljstva i frustracije uslijed neispunjenih društvenih i ekonomskih potreba.

“Nerijetko je riječ o situacijama u kojima je osoba nezaposlena, nema primanja ili živi od socijalnih davanja, ne vidi perspektivu u svojoj zemlji i osjeća se kao da su joj sva vrata zatvorena. Ove osobe spas iz nezavidne situacije pronalaze na različite načine – kroz prekomjernu posvećenost vjeri ili slaganje sa autoritativnim liderima”, dodaje ona.

Pejanović navodi da je, po njihovim podacima, najveći broj slučajeva odlaska na strana ratišta bio vjerski motivisan. Ipak, i on potvrđuje da nema jedinstvenog faktora koji dovodi do radikalizacije i ekstremnog nasilja pojedinca.

Kovačević Lučić ukazuje da su najranjivija grupa mladi jer je najveći broj boraca u trenutku odlaska imao manje od trideset godina. I kada je u pitanju čitav region, uzroci su slični.

“Korijeni nasilnog ekstremizma i terorizma nalaze se u političkom nezadovoljstvu, otuđenju, osjećaju nepravde i nemoći”, podvlači Kovačević Lučić.

Službe prate povratnike

U međuvremenu se od stranih boraca koji su ratovali u Siriji desetoro njih vratilo u Crnu Goru. Pejanović kaže da su povratnici iz Sirije pristupili mirnoj integraciji i trenutno ne predstavljaju bezbjednosnu pretnju.

“Međutim, s obzirom da su pojedini nastavili da održavaju veze i kontakte sa istomišljenicima u Crnoj Gori i regionu, uključujući i one crnogorske državljane koji su se nalazili u Siriji, oni su i dalje pod pažnjom bezbjednosnih službi”, objašnjava Pejanović.

Kovačević Lučić kaže da Forum MNE do sada nije imao direktan kontakt sa nekim od boraca koji su se vratili.

“Njihove porodice uglavnom nerado govore o tome i ističu da samo žele da nastave dalje”, ističe ona.

Od deset povratnika jedan je završio u zatvoru jer je Crna Gora u međuvremenu uvela krivično djelo “učestvovanje u stranim oružanim formacijama”. U zavisnosti od težine djela, kazne se kreću od šest mjeseci do pet godina zatvora. Hamid Beharović dobio je najmanju kaznu nakon što se vratio u Crnu Goru a zbog učešća u ratu u Istočnoj Ukrajini na šest mjeseci osuđen je i Marko Barović.

“Obojica su odslužili kazne zatvora. Za njih je, tokom boravka u zatvoru, kreiran individualni program koji je prilagođen njihovoj ličnosti i faktorima rizika”, kaže Pejanović.

Ostali povratnici iz Sirije nisu procesuirani jer su pošli na sirijsko ratište i vratili se u Crnu Goru prije uvođenja ovog krivičnog djela. Još jedan crnogorski ratnik iz Sirije u pritvoru je u Turskoj.

Šta sa preostalim borcima?

Još devetoro crnogorskih državljana, među kojima dvoje djece, i dalje su u redovima IS. Sudbina većine njih, u slučaju povratka, je jasna.

“Svi za koje postoji sumnja da su počinili krivično djelo učestvovanje u stranim oružanim formacijama biće uhapšeni i procesuirani”, kaže Pejanović.

Pejanović dodaje da je Crna Gora jedina država regiona koja ima Nacionalnu platformu za borbu protiv ekstremizma.

“Platforma je okupila predstavnike Vlade, političkih partija, vjerskih zajednica, civilnog društva, akademske zajednice i medija iz cijele Crne Gore, sa ciljem povećanja svijesti o ključnoj ulozi svih aktera u društvu u sprječavanju i borbi protiv nasilnog ekstremizma i radikalizacije”, rekao je on.

Kovačević Lučić kaže da je prije nekoliko godina bila evidentna loša koordinacija i nejasno definisana odgovornost institucija, ali da su se stvari popravile.

“Ipak, do sada su u fokusu više bile aktivnosti bezbjednosnih i pravosudnih organa”, kaže sagovornica Dojče velea i poručuje da je potrebno više programa koji su direktno usmjereni na pojedince kako bi se spriječila njihova radikalizacija.

4

avatar
1000
3
1
0
 
4
EmirSlavkoDkJovanka
NAJNOVIJI NAJSTARIJI POPULARNI
Emir
Gost
Emir

Kako su se izblamirali u Siriji. Čuš, prave svoju državu u tuđoj državi.

Dk
Gost
Dk

NE TREBA NAMA NIKO MI SE SAMI UNIŠTAVAMO

Jovanka
Gost
Jovanka

Dovoljno je 20 ovih manijaka o jadu Crnu Goru malenu da zabave. Sreca pa smo u Nato. Maxe.

Slavko
Gost
Slavko

Samo u Podgorici ih je preko 10… nego nato ce nas zastiti kao sto sebe zastitise… sano su nam jos jednu muku navukli.

Send this to a friend