Kolumne Stav

Može li crnogorski evropski identitet preživjeti demokratiju

Kurt Voker

Piše

Kurt Voker, bivši ambasador SAD u NATO, izaslanik za Ukrajinu, vodeći stručnjak za spoljnu i nacionalnu bezbjednosnu politiku SAD sa oko 30 godina iskustva u različitim vladinim, akademskim i privatnim sektorima

Mirna pobjeda opozicije u Crnoj Gori predstavlja pobjedu za demokratiju na Balkanu do određene tačke. Sada Zapad mora pažljivo da motri na situaciju.

Nedavna pobjeda opozicije i predstojeća mirna promjena vlasti u Crnoj Gori najbolje govore o crnogorskoj demokratiji. Ali, kao što smo bili svjedoci u drugim zemljama, demokratija je mnogo širi pojam od samih izbora.

U slučaju Crne Gore, uprkos održavanju izbora, trajnost demokratskog društva, kao i integracija Crne Gore u Evropu, i dalje je na dohvat ruke. Srpska pravoslavna crkva snažno je intervenisala u predizbornoj kampanji, a značajan dio stanovništva koji je glasao za novu koaliciju ambivalentan je prema institucijama zemlje, skeptičan prema odnosu sa Evropom i članstvom u NATO-u, i privučen je daleko više nacionalističkim i manje demokratskim Srbiji i Rusiji.

Vjekovima se granica između zapadne i istočne polovine Rimskog carstva provlačila kroz današnju Crnu Goru. Uz visoke planine i teški teren, primorska područja Crne Gore imala su bliže veze sa Venecijom i Rimom od centralnih i istočnih djelova, koji su imali bliže veze sa Beogradom. Primorska Crna Gora je bila dio Venecijanskog carstva 400 godina, a kasnije je prešla u ruke Habsburgovaca, a zatim i Austrougarske, da bi tek nakon Prvog svjetskog rata bila uključena u Jugoslaviju.

Kotor Cattaro na italijanskom jeziku i dalje je važan dio crnogorskog identiteta, sa krilatim lavom Svetog Marka, zaštitnika Venecije, koji se i dalje pojavljuje u logoima i skulpturama u gradu. Poslednjih godina, Crna Gora je izgradila ovaj zapadni identitet da bi se pridružila NATO-u i unaprijedila svoje odnose sa EU. Iako zapadna Evropa ponekad na Crnu Goru gleda prilično iskosa kao na korumpiranu ili u najboljem slučaju nezrelu demokratiju – Crna Gora se identifikovala kao istorijski dio Evrope, uspješna demokratija, podobna članica NATO-a i ništa manje turistička destinacija privlačniji od Hrvatske na sjeveru ili Grčke na jugu.

Na crnogorskim izborima 30. avgusta, Demokratska partija socijalista (DPS) – koja je pod svojim liderom, predsjednikom Milom Đukanovićem vladala Crnom Gorom 30 godina izgubila je većinu u parlamentu od koalicije opozicionih partija. (Đukanović, koji je posljednjih nekoliko godina usmjeravao Crnu Goru zapadnim putem i dalje ostaje predsjednik).

S jedne strane, rezultat je pobjeda demokratije u Crnoj Gori. Dugo optuživana da je zemlja jednopartijske vladavine, sa provladinim medijima i pro-forma izborima, činjenica da je opozicija mogla da vodi uspješnu predizbornu kampanju i da je vlada mirno predala vlast govori o zrelosti crnogorske demokratije.

S druge strane, neke od onih sila koje su pobijedile na izborima preispituju evropske aspiracije Crne Gore. Neki odbacuju pojam crnogorske nezavisnosti, videći je umjesto toga kao svojevrsni dio Srbije. Jedna stranka bojkotovala je intoniranje himne Crne Gore prilikom sazivanja parlamenta nakon izbora. Nekoliko partija protivi se zakonu usvojenom tokom prethodnog parlamenta koji nalaže da se Srpska pravoslavna crkva registruje kao crkva prema crnogorskom zakonu.

Izazov za Zapad je istovremeno složen i jednostavan. Komplikovano je u smislu da mora poštovati izbor crnogorskih birača, koji su razumljivo bili umorni od 30 godina upravljanja DPS-om i zabrinuti poremećajima koji su Srpsku pravoslavnu crkvu uvukli u politiku. Ali je takođe jednostavno, u smislu da legitimne liberalne institucije počivaju na mnogo više od pukih izbora. Poštovanje pluralizma i vjerske slobode posebno su vitalni u multietničkim društvima poput onih na Balkanu, a ove vrijednosti se lako mogu pogaziti savršeno demokratskim sredstvima.

Zapad bi u najmanju ruku trebalo da korača oprezno u odnosima sa vladom koja može širom otvoriti vrata ruskom uticaju, posebno u obavještajnim službama i službama nacionalne bezbjednosti. Prošireni ruski uticaj u Crnoj Gori, koristeći odskočnu dasku srpskog nacionalističkog identiteta, može postati mnogo veći problem u čitavom balkanskom regionu. Zapad mora obratiti pažnju sada prije nego što se bilo koji takav problem poveća.

Izvor: CEPA

19

avatar
1000
8
11
0
 
19
ShineSaraIzazvanaCgcgbonaca
NAJNOVIJI NAJSTARIJI POPULARNI
Sara
Gost
Sara

Pobjeda opozicije u CG..nije bila demokratcka..pod stravom ristovog krsta..lazi i propagandi..a bogami i milioni su se unijeli da ova raja stavi u dzep.. Za mene ,ne bi znacilo ..sto je opozicija dobila..smeta mi sto je antidrzavna,,nacisticka i klerofasisticka..to je najveci prolem..Crkvenjaci..kojih ima cudo ,koji uopste nijesu nasi drzavljani su se strahovito umijesali…sto prijeti gradjanskom ratu..jer mi crnogorci necemo gledati..kako nam… Više »

Izazvana
Gost
Izazvana

Pa ako ne može da preživi čemu sve. Kakve su ovo gluposti. Ljudi, nije Crna Gora jednako DPS. Okanite se toga. Crna Gora je bila prosperitetna samo onda kad je gajila ravnotežu identiteta. Crnogorstvo i srpstvo nisu pritivni. Masa ljudi zapravo se tako osjeća. Mnogi misle da si Crnogorci najbolji Srbi. Pomirite se s tim.

bonaca
Gost
bonaca

Evropski indetitet? Britancima ne odgovara niti evropki indetitet niti evropske vrijednosti koliko vidim i Ameri ih maksimalno iskoristavaju. Sto se mi tamo trpamo kada su tu samo da nam oprlje resurse(ka onim podvodnim kablom u Jadranu) u ime nekakvih vrijerdnosti(koje iskreno niko ne zna nabrojati).

VidoB
Gost
VidoB

zadnja rečenica je najbitnija. To je , zapravo, srž problema.

Maki
Gost
Maki

I sta nam ovaj rece???

expert123
Gost
expert123

Vidi se da je autor dobar poznavalac prilika u Crnoj Gori i regionu. U clanku se konstatuje i optimizam i odredjena zabrinutost za buduci razvij situacije u ovoj drzavi. Ovdje su u pitanju dva koncepta razvoja . Jedan je zapadni civilizacijski krug i drugi proruski i prosrpski . U pitanju je pravac daljeg razvoja ove drzave jer ovi novi oslobodioci… Više »

bonaca
Gost
bonaca

Ovdje na Balkanu su svi sluge dvije NEZAVISNE drzave u svijetu a to nisu ni Rusija a jos manje Srbija ,expertu. Rusija je regionalna sila a Srbija je okupirana takodje od istih tih nezavisnih drzava i iskljucivo zavisi od milosti njihovih kredita. Vladu im kao i nama sastavljaju te ambasade. Jednostavno previse smo zavisni .

Miki
Gost
Miki

Sa cetnicima nikad srece !!!!

Окле
Gost
Окле

Лијепо вам рече овај да Бока не припада ни по чему Црној Гори, онако искусно провучено у красни папир западне демократије 😂😂😂

Commentator
Gost
Commentator

Pa to bi se moglo reći za mnogo djelova svake države, što ne znači da svaka regija treba da bude posebna država. Bogatstvo različitosti je ono što nas čini boljima, a ne zatvaranje u sopstvene atare.

GRAĐANSKI
Gost
GRAĐANSKI

Prostor ili teritorija današnje Crne Gore se skoro idealno poklapa sa zahvatom negdanje Duklje i dukljanskog kraljevstva, preciznije rečeno njezine glavnine i nukleusa kraljevstva bez prostora na kojima su kraljevi Mihailo i Bodin znatno širili granice svoje kraljevine poput djelova Dalmacije, Raške, današnje śeverne Albanije i zapadne Makedonije. Dakle – Boka je (pa sve do Rijeke Bojane) bila epicentar naših… Više »

Cgcg
Gost
Cgcg

Bravo za komentar

Jocko
Gost
Jocko

Kakav si ti glupan…Cija god prije bila sada je crnogorska. No, bitnija je poruka da Djukanovic cak I kao opozicija Daje veci doprinos demokratizaciji svoje zemlje nego kompletna novoformirana vlast.

Ragnar
Gost
Ragnar

Samo mi reci cemu pripada, neces valjda reci da pripada sljivama, kukuruzu i opancima, uz duzno postovanje komsijama? Cemu pripada, sa onolikom kulturnom zaostavstinom ZAPADNE CIVILIZACIJE?

Marko
Gost
Marko

Pa da, isto kao i Vojvodina i Sandzak u Srbiji, tako da sve to ima svoje…

MNE
Gost
MNE

A bas mi te zao Boka je bas tu dje treba da bude i pripadala je ZAPADU drzavama koje vise ne postoje a vama srbima nikad nece bit izlaz na more jer do nje morate doci preko Crne Gore. Nece moci!!!

Niksic
Gost
Niksic

Hahahahahaahahahahah

Mila
Gost
Mila

Nije to rekao, zašto tako naopako pričaš.

Shine
Gost
Shine

Mali istorije: nema veze što je CG izgubila dinastiju 1918, ionako bi je izgubila. Izgubila ju je i Srbija. Ali je zato CG trajno dobila Boku. Da nije srpska vojska ušla u Boku 1918, danas bi Boka bila italijanska. Jer crnogorska se nije računala kao pobednica u ratu jer je kapitulirala, i nije učestvovala u završnim operacijama za oslobođenje CG.

Send this to a friend