Evropa

Odlazak bivšeg španskog kralja i budućnost monarhije

Bivši španski kralj Huan Karlos Prvi

Odluka bivšeg španskog kralja Huana Karlosa (Juan Carlos) da napusti zemlju zbog niza skandala i istraga o korupciji i finansijskim malverzacijama koji su narušili ugled monarhije predstavlja neslavan izlaz za bivšeg vođu koji je tokom 40-godišnje vladavine uspješno vodio Španiju od diktature do demokratije, pišu svjetski mediji.

Političke i društvene rasprave

Odlazak bivšeg kralja iz Španije, usljed madridske istrage o unosnom poslovnom ugovoru i odvojene istrage za pranje novca i utaju poreza u Švajcarskoj, mogao bi potaknuti političku i društvenu raspravu o budućnosti monarhije u zemlji i dolazi u vrijeme kada se propituje integritet pojedinih članova drugih evropskih kraljevskih porodica, ocjenjuje Njujork tajms (The New York Times).

Odlazak bivšeg kralja u inostranstvo uslijedio je nakon nedavnih napora njegovog sina, kralja Filipea VI, da se distancira od očevih aktivnosti – u martu se Felipe odrekao ličnog očevog nasljedstva a takođe je oduzeo ocu godišnju novčanu naknadu.

List napominje da se bivši španski kralj povezuje s istragama o pranju novca koju je pokrenuo švajcarski tužilac s fokusom na dvije odvojene ofšor fondacije, a na temelju čijih je informacija u junu pokrenuta istraga i u Španiji.

Jedna od fondacija protiv kojih se vodi istraga, Zagatka, registovana je u Lihtenštajnu a pokrenuo ju je Alvaro de Orleans-Borbon, rođak Huana Karlosa.

Tužioci pokušavaju utvrditi kako je fondacija nagomilala veliko bogatstvo i zašto je prebacivala novac između neprijavljenih bankovnih računa.

Druga je panamski Lukum (Lucum), čiji upravitelj također ima veze s bivšim španskim kraljem. Lukum je navodno dobio 100 miliona dolara od Saudijske Arabije što bi moglo biti povezano s ugovorom koji su španske kompanije dobile za izgradnju brze pruge između saudijskih gradova Medine i Meke.

List takođe ističe kako bi odlazak Huana Karlosa mogao potaknuti političku i društvenu raspravu unutar Španije, napominjući da je upravo monarhija bila tačka neslaganja između dviju stranaka koje su u januaru formirale prvu špansku vladu.

Mlađi koalicijski partner Podemos želi da Španija postane republika, što su ujedno podržale i neke manje ljevičarske ili regionalne političke stranke. Ali, Socijalistička stranka premijera Pedra Sančesa (Sanchez) nedavno se pridružila strankama s desne strane kako bi u parlamentu oborila prijedlog Podemosa da se istraži bogatstvo Huana Karlosa.

Problemi Huana Karlosa dolaze u vrijeme kada se integritet ostalih članova evropskih kraljevskih kuća dovodi u pitanje, ukazuje Njujork tajms ističući odbijanje britanskog princa Endrjua (Andrew) da pomogne njujorškim istražiocima u slučaju povezanom s Džefrijem Epstinom (Jeffrey Epstein) u vezi seksualnog zlostavljanja maloljetnica, te primjer kralja Alberta II, bivšeg monarha Belgije, koji je nakon višegodišnjih tužbi u januaru ove godine bio prisiljen priznati očinstvo djeteta.

Od lova na slonove do egzila

Bivši španski kralj odlazi u egzil nakon niza štetnih optužbi o njegovim finansijskim aranžmanima koji su naštetili ugledu monarhije i osramotili njegovog sina, kralja Felipea, napisao je britanski Gardijan (The Guardian).

Kraljevska kuća je u ponedjeljak, 3. avgusta, objavila pismo koje je Huan Karlos poslao svom sinu u kojem je rekao da će se odseliti iz Španije uslijed “javnih posljedica koje izazivaju neki prošli događaji u mom privatnom životu”.

Karlos, 82-godišnji kralj emeritus, kako je danas poznat u Španiji, kazao je da je donio odluku da napusti kraljevsku palaču i zemlju kako bi pomogao Felipeu da “izvršava svoje dužnosti” kao kralj.

Nakon objave pisma, dodaje Gardijan, kraljevska kuća je saopštila da je Felipe izrazio “zahvalnost i poštovanje” za očevu odluku takođe naglasivši “istorijsku važnost vladavine njegovog oca” te njegovu službu Španiji i demokratiji.

Bivši kralj je, pojašnjava list, odigrao ključnu ulogu u vraćanju demokratije u Španiji nakon smrti generala Franciska Franka 1975., naročito za vrijeme pokušaja vojnog udara 1981. godine.

No, posljednjih godina su otkrića o njegovom privatnom životu i finansijskim poslovima narušila ono što se nekad smatralo jednom od evropskih modela monarhije.

Gardijan ističe kako je Huan Karlos prije šest godina abdicirao u korist Felipea nakon niza skandala, uključujući i kontroverzni izlet i lov na slonove u Bocvani u vrijeme kada je Španija bila opustošena finansijskom krizom.

Ponižavajući izlaz

Odlazak Huana Karlosa je, prema ocjeni britanske televizije, ponižavajući izlaz za kralja koji se nekad činio da ulazi u istoriju kao vođa koji je vješto vodio Španiju od diktature do demokratije, ocjenjuje BBC.

Samo nekoliko sedmica nakon što je spomenut u istrazi o navodnoj korupciji bivši kralj Španije napustio je zemlju ka nepoznatom odredištu – uz napomenu da će biti na raspolaganju ako ga tužioci budu trebali. Iako zvanično nije saopšteno gdje je otišao Huan Karlos, pojedini španski mediji navode da se on već nalazi u Dominikanskoj republici.

BBC napominje kako je španski Vrhovni sud u junu pokrenuo istragu zbog navodne umiješanosti Huana Karlosa u ugovoru o izgradnji brze pruge u Saudijskoj Arabiji. Sud je najavio kako nastoji uspostaviti vezu Huana Karlosa sa saudijskim projektom nakon što je abdicirao u junu 2014., poslije čega je izgubio imunitet od krivičnog gonjenja.

Naglasivši kako su španske kompanije dobile ugovor vrijedan 6,7 milijardi eura za izgradnju brze pruge od Meke do Medine, BBC dodaje da madridski zvaničnici za borbu protiv korupcije sumnjaju da je bivši kralj zadržao neka neprijavljena sredstva u Švajcarskoj, gdje se takođe vodi istraga.

Španska vlada je poručila da je “pravda jednaka za sve” i da se “neće miješati” u istragu, dodao je britanski javni servis.

Napuštanje zemlje u kojoj je vladao skoro četiri decenije predstavlja posljednji pokušaj Huana Karlosa da uguši gnjev zbog optužbi usmjerenih na ovog nekada uglednog bivšeg monarha i ponižavajući završetak njegovog života u Španiji, ocjenjuje Blumberg (Bloomberg).

Potpredsjednik vlade i vođa stranke Podemos, Pablo Iglesias smatra da je bježanje u inostranstvo “nedostojan stav bivšeg šefa države koji monarhiju ostavlja u vrlo kompromitujućem položaju” – napisao je na Tviteru (Twitter) dodajući kako “Španija u 21. vijeku neće tolerisati ni korupciju ni privilegije.”

S druge strane, dodaje Blumberg, glavna opoziciona grupa u Španiji, Konzervativna narodna stranka, saopštila je da je parlamentarna monarhija i dalje neophodan stup zemlje te da je Huan Karlos odigrao temeljnu ulogu u uspostavi demokratske države.

U uvodniku, španske novine El Pais opisale su njegovu odluku da napusti zemlju kao “ispravnu, relevantnu i odgovornu”.

Niz skandala posljednjih godina poharao je imidž bivšeg šefa države u očima mnogih Španaca čime, ukazuje Blumberg, raste zabrinutost hoće li pad popularnosti monarha na kraju okrenuti javno mnijenje protiv same institucije.

1

avatar
1000
1
0
0
 
1
😂😂😂
NAJNOVIJI NAJSTARIJI POPULARNI
😂😂😂
Gost
😂😂😂

Neka ga daju Srbiji, tamo plaču za nekim kraljem.

Send this to a friend