Zanimljivosti Samo najjači ostaju

Socijaldarvinizam: Životinjska borba za život

Socijaldarvinizam je sociološka teorija koja objašnjava sve društvene i istorijske promjene djelovanjem zakona prirodne selekcije i borbe za opstanak koje je Čarls Darvin otkrio na osnovu istraživanja biljaka i životinja. U najjednostavnijem obliku, socijaldarvinizam prati mantru “jaki preživljavaju” uključujući ljudska pitanja. Ova teorija je bila popularna krajem XIX i početkom XX vijeka.

Predstavnici socijaldarvinizma su mehanički prenijeli Darvinovu “borbu za život” iz biološkog na sociološko područje. Socijaldarvinisti smatraju da je život ljudi u društvu borba za egzistenciju kojom upravlja “opstanak najsposobnijeg”, fraza koju je predložio britanski filozof i naučnik Herbert Spenser. Socijaldarvinisti posebno Spenser i britanski ekonomista i politički analitičar Volter Bedžet i američki sociolog Vilijam Grejem Samner su vjerovali da bi proces prirodne selekcije, koji djeluje na varijacije populacije rezultirao opstankom najboljih takmičara i stalnim poboljšanjem populacije.

S obzirom da su postavke socijaldarvinizma sadržale elemente opravdavanja društvenih nejednakosti, prije svega među rasama i polovima, pojavili su se novi pokušaji, najviše u Sjedinjenim Američkom Državama u XIX vijeku da se društvenim nejednakostima da naučna osnova. U XX vijeku socijaldarvinizam se koristio u propagandi socijalističkih i komunističkih ideja.

Teorija socijaldarvinizma je korišćena kao podrška laissez-faire kapitalizmu i političkom konzervativizmu. Stratifikacija klasa je opravdavana na osnovu “prirodnih” nejednakosti među pojedincima, jer se smatralo da je kontrola imovine bila u korelaciji sa superiornim i inherentnim moralnim atributima kao što su radost, umjerenost i skromnost. Pokušaji reformisanja društva putem intervencije države ili drugih sredstava bi stoga ometali prirodne procese, neograničenu konkurenciju i odbranu statusa koji su u skladu sa biološkom selekcijom. Siromašni su smatrani kao “nepodobni” i zato ne bi trebalo da im se pomogne, a u borbi za opstanak bogatstvo je smatrano kao znak uspjeha. Neki su čak i proširili ovu filozofiju u mikro-ekonomsko pitanje, tvrdeći da su programi socijalne zaštite koji su pomagali siromašnima i ugroženim osobama bili suprotni samoj prirodi.

Na društvenom nivou, socijaldarvinizam je korišćen kao filozofska racionalizacija imperijalističke, kolonijalističke i rasističke politike, održavajući vjerovanje u anglosaksonsku ili arijevsku kulturnu i biološku superiornost. Ova teorija korišćena je za promovisanje ideje da je bijela evropska rasa superiornija, i prema tome, predodređena da vlada nad njima.

Naučnici i evolucionisti tvrde da je socijaldarvinizam samo labavo zasnovan na Darvinovoj teoriji prirodne selekcije. U prirodi snažni i najbolje prilagođeni opstaju i preživljavaju, a prema socijaldarvinizmu oni koji imaju snagu (ekonomski, fizički, tehnološki) se razvijaju. Važno je napomenuti da Darvin nije proširio svoje teorije na društveni ili ekonomski nivo, niti su neki vjerodostojni evolucionisti pretendovali na teoriju socijaldarvinizma.

Send this to a friend