Zanimljivosti Grčka mitologija

Teogonija, mit o stvaranju svijeta

Starogrčki pjesnik Hesiod je krajem VIII vijeka prije nove ere napisao “Teogoniju” spjev koji opisuje postanak bogova i svijeta. Ona predstavlja prvu grčku mitološku sintezu. Za stare Grke ovo je bio odgovor na najosnovnije pitanje postojanja. Kao i kod svih grčkih mitova, tako je i priča o stvaranju svijeta obavijena fantazijom i čudom.

Teogonija počinje posjetom Muza koje pozivaju Hesioda da mu pjevaju o bogovima u podnožju planine Helikon. Hesoid naglašava da je prije čovječanstva, prije naših bogova, prije nasljednika naših bogova, prije čak i Zemlje i zvijezda postojao Haos, prazan taman bezdan koji se stalno mijenjao. Haos je postojao bez forme ili svrhe i predstavljao jednu veliku prazninu koja se prostire u nedoglednu dubinu i visinu. Iz te praznine nastaje Geja (Zemlja), koja je oličenje materijalnog i majka svih prirodnih bića. Tada nastaju i Tartar (Podzemlje) u zemljinom dnu, Ereb (Tama) i Eros (Ljubav) koji predstavlja prvobitni princip kretanja i rađanja, a od njih nastaju Eter i Hemera, odnosno svjetlost i dan.

Geja bez ikakvog muškog elementa rađa Urana (Nebo), koji je zatim oplodio, i iz te veze nastaju prvi Titani – šest muških: Kej, Krij, Kron, Hiperion, Japet i Okean i šest Titanki: Mnemosina, Feba, Reja, Teja, Temida i Tetija. Ova stvorenja su bila besmrtna i imala su veliku snagu i moć.

Geja je zatim rodila jednooke Kiklope, koji su bili monstruozna stvorenja s jednim ispupčenim okom u sredini čela, potom i grozne Hekatonhire, koji su bili stvorenja sa širokim ramenima, pedeset glava i sto ruku. Pošto se Uran bojao da mu djeca ne otmu vlast, zatvorio ih je u duboku provaliju. Lukav, najmlađi i najstrašniji od sve djece Hronos (vrijeme) je uspio da pobjegne iz provalije i da oslobodi ostale Titane. Oni su mu pomogli da oduzme ocu vlast i da sam postane gospodar univerzuma sa Rejom, svojom sestrom i suprugom, a drugi Titani su činili njegov božanski dvor. Poslije žestoke borbe Hronosa je svrgao s vlasti njegov sin Zevs, koji je postao vrhovni bog i gospodar univerzuma.

Send this to a friend